Tijdlijn van het beleid

1. 1945Het verbod op bloedtransfusie wordt gewoonlijk in 1945 gedateerd, ook in latere publicaties van het Wachttorengenootschap.⁷
2. 1961Wie een transfusie aanvaardt en geen berouw toont, wordt voortaan uitgesloten uit de gemeente (De Wachttoren, 15 januari 1961).⁷
3. 1989In de rubriek "Vragen van lezers" schrijft De Wachttoren dat Getuigen het vooraf afnemen, opslaan en later terugkrijgen van hun eigen bloed niet aanvaarden. Opgeslagen bloed zou "niet langer deel van de persoon" zijn.¹⁵
4. 2000Ouderlingen sluiten wie bloed aanvaardt niet langer uit. Die persoon wordt beschouwd als iemand die zich zelf heeft "afgescheiden". Een woordvoerder van de organisatie erkende toen dat het resultaat hetzelfde is: zij worden niet langer als Getuige beschouwd.⁸ In hetzelfde jaar schreef De Wachttoren nog dat Getuigen hun eigen bloed niet voor transfusie opslaan, omdat dat in strijd zou zijn met Gods wet.⁹
5. 20 maart 2026Het afnemen, bewaren en later terugkrijgen van eigen bloed wordt een persoonlijke gewetenskeuze.¹
6. 18 september 2026Ook het aanvaarden van rode en witte bloedcellen, plasma en bloedplaatjes van donoren wordt een gewetenskwestie. De transfusie van volbloed blijft verboden.²

Eigen bloed: van "in strijd met Gods wet" naar "de Bijbel zegt er niets over"

Het duidelijkste voorbeeld van hoe het beleid omsloeg, gaat over het eigen bloed van de patiënt. Meer dan dertig jaar lang gaf de organisatie in haar rubriek "Vragen van lezers" een duidelijk antwoord. In maart 2026 kwam ze met een tegenovergestelde uitspraak.

Citaten vertaald uit het Engels. De volledige artikelen staan in de online bibliotheek van de organisatie (zie bronnen 15 en 16).

Wat mag nu wel en niet?

Volgens de huidige richtlijnen van de organisatie, sinds 18 september 2026:

rood verbodendoorgestreept vroegere regelgroen nu een persoonlijke keuze

Wat woordvoerders zeiden — en wat het beleid was

Woordvoerders van de organisatie kozen in hun contacten met de pers en de buitenwereld vaak voor formuleringen die technisch verdedigbaar waren, maar een ander beeld gaven dan de interne regels. Enkele voorbeelden, telkens naast de bron:

De lezer oordeelt zelf. Wij geven de uitspraken weer zoals ze in de bronnen staan.

Wat onderzoek en eigen publicaties tonen

Wat leden over bloedtransfusie te lezen kregen

Of een keuze "geïnformeerd" is, hangt af van de informatie die iemand kreeg. Enkele voorbeelden uit de eigen publicaties, zoals ze nog in de online bibliotheek van de organisatie staan:

• De Wachttoren, september 1961: het artikel bracht als waarschuwing de bewering dat moreel verval, seksuele perversie, minderwaardigheidscomplexen en kleine criminaliteit zouden "vaak" volgen op een bloedtransfusie.²¹
• Ontwaakt!, 22 oktober 1990: een transfusie zou een kans van 1 op 10 op een infectie geven, vergeleken met Russische roulette.²² Bloed wordt vandaag zo grondig getest dat het risico op een infectie door transfusie in ontwikkelde landen uiterst klein is.²³
• Ontwaakt!, 22 mei 1994: op de cover stonden foto's van 26 kinderen onder de titel "Youths Who Put God First".²³

Wat in 1998 verboden was, mocht in 2000 wel

In 1998 schreven vertegenwoordigers van de organisatie in een medisch vakblad dat Getuigen geen hemoglobine aanvaarden, het hoofdbestanddeel van rode bloedcellen. In juni 2000 werd het aanvaarden van fracties van alle hoofdbestanddelen, hemoglobine inbegrepen, een gewetenszaak.¹³ Wie vóór die datum stierf omdat hij zo'n behandeling weigerde, deed dat dus voor een regel die twee jaar later verdween.

Te laat voor Isaac

In augustus 2026 kreeg de 26-jarige Isaac Valdez in een bibliotheek in Texas een epileptische aanval. Hij viel hard op zijn hoofd en kreeg een hersenbloeding. Hij droeg een kaart waarop hij bloedtransfusie weigerde. Volgens zijn familie, zoals gerapporteerd door de BBC, zei de neurochirurg dat alleen een spoedoperatie met transfusie hem kon redden. Isaac overleed op 26 augustus.⁵

Drieëntwintig dagen later maakte het leiderschap de wijziging van 18 september bekend. Zijn tweelingbroer, die de gemeenschap eerder verliet, vraagt sindsdien publiek waarom die beslissing niet eerder werd genomen.⁵

Het ziekenhuiscontactcomité (ZCC)

Jehovah's Getuigen hebben wereldwijd zo'n 2.000 ziekenhuiscontactcomités in meer dan 110 landen.³ Volgens de organisatie ondersteunen die comités patiënten en artsen bij behandelingen zonder bloed.³

Dit meldpunt wil in concrete gevallen nagaan wat er aan het ziekenhuisbed gebeurde: wie was er aanwezig, wat werd er gezegd, en had de patiënt nog de ruimte om zelf te kiezen?

Waarom uitsluiting ertoe doet

Ex-leden getuigden in de Gentse procedure dat wie wordt uitgesloten in een volledig negeerbeleid terechtkomt en vaak zonder familie of vrienden achterblijft.¹⁰ Een woordvoerder van de organisatie bevestigde in 2000 dat wie bloed aanvaardt, niet langer als Getuige wordt beschouwd.⁸ Wie in een ziekenhuisbed over leven en dood moet beslissen, weegt die dreiging mee, bewust of onbewust.

Het verband tussen de bloedregel en het uitsluitingsbeleid ligt aan de basis van dit meldpunt. De vraag is of een keuze onder dreiging van het verlies van familie en vrienden nog een vrije keuze is in de zin van de wet.

Verder lezen

AJWRB — Advocates for Jehovah's Witness Reform on Blood (VS)

Opgericht in 1997 door een voormalig ouderling die onder het pseudoniem "Lee Elder" schrijft. De organisatie zet zich al decennia in voor een aanpassing van het bloedbeleid, en volgens eigen zeggen voor het recht van elke patiënt om medische beslissingen te nemen op basis van juiste informatie. Ze verzamelt de historische citaten, beleidswijzigingen en persoonlijke verhalen. Engelstalig.¹⁴

ajwrb.org →

Belgische wet op de patiëntenrechten

De wet van 22 augustus 2002 betreffende de rechten van de patiënt (laatst grondig gewijzigd in 2024) bepaalt onder meer:

• Toestemming moet geïnformeerd, voorafgaand en vrij zijn (artikel 8).
• De patiënt mag toestemming weigeren of intrekken. Een geïnformeerde weigering is bindend voor de zorgverlener, ook als het om een levensreddende behandeling gaat.
• Een schriftelijke voorafgaande weigering van een welomschreven behandeling moet worden gerespecteerd zolang de patiënt die niet heeft herroepen.
• In een spoedgeval zonder duidelijke wilsuiting handelt de zorgverlener in het belang van de gezondheid van de patiënt.
• Nabestaanden kunnen onder voorwaarden, via een door hen aangewezen zorgverlener, inzage krijgen in het patiëntendossier van een overledene (artikel 9).

Europees Hof voor de Rechten van de Mens

In de zaak Pindo Mulla t. Spanje (Grote Kamer, 17 september 2024) oordeelde het Hof unaniem dat Spanje de rechten van een Getuige had geschonden door haar transfusies te geven ondanks haar weigering.² Het Hof benadrukte dat respect voor persoonlijke autonomie een fundamenteel beginsel is, gewaarborgd door de regel van vrije en geïnformeerde toestemming.

Die nadruk op vrije toestemming snijdt aan twee kanten. Wanneer een weigering niet werkelijk vrij was, omdat ze tot stand kwam onder sociale dwang, rijst de vraag wie daarvoor verantwoordelijk is.

De Gentse zaak over uitsluiting

Op 16 maart 2021 veroordeelde de correctionele rechtbank in Gent de vzw achter de Getuigen van Jehova voor aanzetten tot discriminatie en haat tegen ex-leden.³ Op 7 juni 2022 sprak het hof van beroep in Gent de vzw over de hele lijn vrij.⁴ Die procedure ging over uitsluiting en discriminatie, niet over bloedtransfusies. De ervaring eruit leert wel hoe belangrijk een sterk, concreet en goed gedocumenteerd dossier is.

Welke vragen wij willen laten onderzoeken

Misleiding door weglating

De Amerikaanse juriste Kerry Louderback-Wood verdedigde in 2005 in het Journal of Church and State dat het eenzijdig voorstellen van de risico's van transfusie lezers een onvolledig beeld kan geven, en dat ook het weglaten van relevante feiten misleiding kan zijn.⁵ Dat is een Amerikaans juridisch perspectief. Of en hoe het in het Belgische recht kan worden toegepast, moeten advocaten beoordelen.

Deze pagina is algemene informatie en geen juridisch advies. Elke situatie is anders. Verhalen worden alleen met uw toestemming en zonder herkenbare gegevens aan juristen voorgelegd.

Stap voor stap

1. Schrijf nu op wat u zich herinnert

   Herinneringen vervagen snel. Noteer data, wie er aanwezig was en wat er letterlijk werd gezegd. Schrijf erbij wat u zelf zag en wat u van anderen hoorde.

2. Bewaar alles

   Berichten, voicemails, foto's, de "geen bloed"-kaart of wilsverklaring, aantekeningen. Verwijder niets en maak een kopie.

3. Noteer namen

   Van artsen, verpleegkundigen, ouderlingen, leden van het ziekenhuiscontactcomité en andere aanwezigen.

4. Vraag het medisch dossier op

   Nabestaanden kunnen onder voorwaarden inzage vragen, via een zorgverlener die u aanwijst, bijvoorbeeld uw huisarts. Vraag ernaar bij de ombudsdienst van het ziekenhuis.

5. Vertel uw verhaal

   Vertel het ons via deze pagina. U hoeft uw naam niet te geven. Schrijf liefst geen namen van anderen.

Steun

• Tele-Onthaal: bel 106 (dag en nacht, anoniem) of chat via tele-onthaal.be.
• Uw huisarts kan u doorverwijzen naar een psycholoog of rouwtherapeut.
• Lotgenoten: praten met mensen die hetzelfde meemaakten, kan helpen. Wij kunnen u met uw toestemming in contact brengen.

Wat u kunt melden

• Situaties waarin een patiënt twijfelde, of privé iets anders zei dan in het bijzijn van geloofsgenoten.
• Aanwezigheid van ouderlingen of leden van het ziekenhuiscontactcomité op cruciale momenten.
• Uw medische inschatting van wat een transfusie had kunnen betekenen.

Wij respecteren uw beroepsgeheim. U bepaalt zelf wat u deelt, en wij vragen u nooit om patiëntgegevens door te geven die u niet mag delen. Ook algemene, geanonimiseerde ervaringen zijn waardevol.

Let op: oude wilsverklaringen na de wijzigingen van 2026

Praktische suggesties

• Spreek de patiënt, waar mogelijk, ook even zonder geloofsgenoten of familie.
• Vraag of de patiënt de recente wijzigingen kent.
• Documenteer wat de patiënt zei, wie aanwezig was, en eventuele twijfel.
• Neem een standaard weigeringsformulier niet zonder meer aan. Bied actuele, persoonlijke informatie aan in een vertrouwelijk gesprek.²
• Let op: veel oude "geen bloed"-kaarten weigeren uitdrukkelijk het vooraf afstaan van eigen bloed, iets wat sinds maart 2026 ook volgens de organisatie mag.³

Een waarneming melden

Wie zit er achter dit meldpunt?

Het meldpunt is een initiatief van vzw Studie- en Adviesgroep Sekten (S.A.S.). Wij zijn onafhankelijk en niet verbonden aan enige geloofsgemeenschap. Lees ook hoe wij werken.

Is dit een aanval op een geloof?

Nee. Iedereen mag geloven wat hij of zij wil, en iedere volwassene mag een behandeling weigeren. Wij onderzoeken of mensen onder druk zijn gezet bij een beslissing over leven en dood, en wie daarvoor verantwoordelijk is.

Moet ik mijn naam geven?

Nee. U kunt uw verhaal volledig anoniem vertellen. Alleen als u wilt dat wij u later contacteren, laat u een e-mailadres achter.

Het overlijden is lang geleden. Heeft melden nog zin?

Ja. Ook oudere gevallen tonen een patroon aan en helpen het dossier. Vermeld het jaartal zo goed mogelijk.

Ik was er zelf niet bij. Mag ik toch melden?

Ja. Geef duidelijk aan wat u zelf weet en wat u van anderen hoorde, en wie die anderen zijn. Dat helpt ons verder te zoeken.

Ik ben zelf nog Getuige. Is melden veilig?

U hoeft geen naam of contactgegevens te geven. Wilt u toch dat wij u contacteren, gebruik dan bijvoorbeeld een e-mailadres dat alleen u leest.

Wat gebeurt er met mijn verhaal?

Wij lezen elk verhaal vertrouwelijk. Herkenbare details verwijderen wij. Alleen met uw toestemming wordt een verhaal, zonder herkenbare gegevens, gebruikt in een juridisch dossier of ingekort op deze website geplaatst.

Kan ik mijn verhaal later laten aanpassen of verwijderen?

Als u een e-mailadres achterliet, kunt u ons vragen uw verhaal aan te passen of te verwijderen. Bij een volledig anoniem verhaal kunnen wij niet nagaan welk verhaal van u is.

Wat vroeger "Gods wet" heette

Lange tijd werd het weigeren van bloed voorgesteld als een kwestie van gehoorzaamheid aan God, zelfs als dat het leven kostte. Zet de regels van vroeger eens naast die van vandaag:

Bloedbeleid van Jehovah's Getuigen: vroeger en nu

Behandeling	Vroeger	Sinds 2026
Eigen bloed vooraf laten opslaan	Verboden In 1989 en 2000 in "Vragen van lezers" afgewezen als in strijd met de Bijbel9	Eigen keuze Sinds 20 maart 20262
Rode bloedcellen, witte bloedcellen, plasma, bloedplaatjes	Verboden Aanvaarden leidde tot uitsluiting of "afscheiding"3	Eigen keuze Sinds 18 september 20264
Bloed doneren voor bloedproducten	Verboden	Eigen keuze Sinds 18 september 20264
Volbloed van een donor	Verboden	Nog steeds verboden4

Vragen die je jezelf mag stellen

Jouw rechten als patiënt in België

Wat je vandaag kunt doen

• Praat vertrouwelijk met je huisarts over wat jij zelf wilt, los van wat anderen verwachten.
• Herbekijk je wilsverklaring. Leg vast wat jij echt wilt, en vertel aan je arts wie je vertegenwoordiger moet zijn.
• Lees de bronnen zelf, ook die van buiten de organisatie. Een overtuiging die klopt, verdraagt kritische vragen.
• Zoek iemand om mee te praten. Neem contact met ons op: met jouw toestemming brengen wij je vertrouwelijk in contact met mensen die dezelfde vragen hadden. Of bel Tele-Onthaal op 106, anoniem en dag en nacht.

Voor familie en vrienden

Heb je een familielid of vriend die nog Getuige is? Dan wil je hem of haar misschien overtuigen. Wat meestal beter werkt:

• Bied informatie aan, maar dring niet aan. Laat de ander zelf kiezen of en wanneer hij of zij die leest.
• Luister naar wat de ander zelf wil, ook als je het er niet mee eens bent.
• Neem geen beslissingen in de plaats van een volwassene die zelf kan beslissen, en dwing geen antwoord af.
• Blijf in contact. Wie twijfelt, heeft vooral iemand nodig bij wie hij of zij terecht kan.

AJWRB maakte een afdrukbare verklaring voor Getuigen en hun families over de keuzes na de wijzigingen van 2026 (in het Engels). Je kunt die aanbieden, zodat iemand ze rustig en privé kan lezen.¹⁰

Verder lezen

AJWRB — Advocates for Jehovah's Witness Reform on Blood (VS)

Opgericht in 1997 door een voormalig ouderling die onder het pseudoniem "Lee Elder" schrijft. De organisatie zet zich al decennia in voor een aanpassing van het bloedbeleid, en volgens eigen zeggen voor het recht van elke patiënt om medische beslissingen te nemen op basis van juiste informatie. Ze verzamelt de historische citaten, beleidswijzigingen en persoonlijke verhalen. Engelstalig.

ajwrb.org →

Correctie of reactie melden

Stuur uw opmerking, met de pagina en een bron, naar meldpunt@bloedweigering.org. Wij antwoorden binnen tien werkdagen.

Laatst inhoudelijk bijgewerkt: 7 november 2026.

Welke gegevens wij ontvangen

• Uw verhaal en de antwoorden op de korte vragen. Een verhaal kan gegevens over gezondheid en geloofsovertuiging bevatten. Die verwerken wij alleen met uw uitdrukkelijke toestemming (artikel 9 AVG).
• Een e-mailadres, alleen als u dat zelf invult.
• Wij vragen geen naam, geen adres en geen namen van andere personen. Namen die toch in een verhaal staan, verwijderen wij.

Hoe wij ermee omgaan

• Verhalen komen per e-mail binnen in een beveiligde mailbox die alleen de beheerders van het meldpunt kunnen lezen. Op de webserver wordt niets bewaard.
• Om misbruik tegen te gaan, wordt een onherkenbaar gemaakte (gehashte) versie van uw IP-adres maximaal één uur tijdelijk bijgehouden. Onze hostingprovider houdt ook technische logbestanden bij.
• Deze website gebruikt geen cookies, geen statistiekdiensten en laadt niets van externe diensten zoals Google.
• Alleen met uw toestemming wordt een verhaal, zonder herkenbare gegevens, gebruikt in een juridisch dossier of ingekort gepubliceerd.

Uw rechten

Als u een e-mailadres achterliet, kunt u inzage, correctie of verwijdering vragen, en uw toestemming intrekken. U kunt ook klacht indienen bij de Gegevensbeschermingsautoriteit (gegevensbeschermingsautoriteit.be).

Verwerkingsverantwoordelijke

vzw Studie- en Adviesgroep Sekten (S.A.S.)
Zetel: [adres zetel]
Ondernemingsnummer: [ondernemingsnummer]
Contact: meldpunt@bloedweigering.org

Rechtsgrond

Wij verwerken uw verhaal en de antwoorden op uw uitdrukkelijke toestemming (artikel 6.1.a en 9.2.a AVG). U kunt die toestemming altijd intrekken, zonder dat dit afbreuk doet aan de verwerking die daarvoor plaatsvond.

Wie de gegevens nog ziet

Onze website en mailbox worden gehost door Combell nv (België), die als verwerker optreedt. Wij geven geen gegevens door aan andere partijen en niet aan landen buiten de Europese Economische Ruimte. Alleen met uw toestemming kan een verhaal, zonder herkenbare gegevens, aan juristen worden voorgelegd.

Bewaartermijn

Wij bewaren verhalen maximaal 10 jaar na ontvangst. Loopt er dan een juridische procedure waarvoor een verhaal nodig is, dan bewaren wij het tot die procedure is afgesloten. Daarna wissen wij het. Een e-mailadres wissen wij eerder, zodra het niet meer nodig is.